Inhoud

(klik op een regel hieronder om meteen naar het onderwerp te gaan)

Woord vooraf

Lettertype installeren

Inleiding

  - taalfamilie 

  - 3000 jaar taal

Wat zijn hiërogliefen

  - Je eerste woord lezen! 

Woord vooraf

Op deze webpagina leer je alleen de basis van het hiërogliefenschrift. Als je daarna zegt: "dit is gaaf zeg, hier wil ik meer over leren!", dan komen we graag bij jou op school langs. We kunnen een presentatie geven maar we verzorgen voornamelijk workshops hiërogliefen van twee uur tot wel twintig lessen, verspreid over een heel schooljaar. Ook over andere onderwerpen van het Oude Egypte geven we presentaties en workshops.
Heb je interesse? Vraag je leraar dan om contact met ons op te nemen via  het contactformulier op deze website. Als we langskomen, krijg je meteen de antwoorden op de vragen die hieronder in de tekst staan.
Zie je later!

Groet van Richard en Huub
(onze namen staan hiernaast in hiërogliefen)

Lettertype installeren

Om de Egyptische woorden op deze webpagina goed te kunnen lezen, heb je een speciaal lettertype nodig. Dat kun je hier downloaden. Laat je leraar of ouders/verzorgers dit bestandje neerzetten in de map C:\windows\fonts

Start dan deze webpagina opnieuw op. Als alles goed is gegaan kun je nu de Egyptische woorden "anx wDA snb" op de juiste wijze lezen,
namelijk: anx wDA snb.

Inleiding

Taalfamilie
Het hiërogliefenschrift is één van de oudste schriften ter wereld. De oud Egyptische taal hoort tot dezelfde 'taalfamilie' als bijvoorbeeld het Arabisch en het Hebreeuws.
Hoewel het oud Egyptisch, net zoals het Latijn en Grieks, tegenwoordig een 'dode taal' is, leeft de taal nog steeds voort in enkele Arabische woorden. Het Arabische woord voor 'tellen' is hasaba, in het Egyptisch klonk dit ongeveer als heseb.

Maar de geschreven taal van het oude Egypte leeft eigenlijk meer dan ooit omdat steeds meer mensen leren hoe ze de oude  hiërogliefen kunnen lezen. Op dit moment kunnen meer gewone mensen zoals jij en ik het hiërogliefenschrift lezen dan in de tijd van de oude Egyptenaren!

Vraag-1

Zoek op wat we bedoelen met een 'dode taal'.

3000 jaar taal

Het hiërogliefenschrift is meer dan 3000 jaar gebruikt in het oude Egypte. Dat is erg lang! Net zoals dat in onze taal het geval is, veranderde het hiërogliefenschrift voortdurend. We kunnen de ontwikkeling van het hiërogliefenschrift verdelen in vijf perioden:

• Oud-Egyptisch.   

• Middel-Egyptisch

• Nieuw-Egyptisch

• Demotisch

• Koptisch

Hiernaast links zie je het Demotisch schrift. Daaronder het Koptisch schrift. Hopenlijk herken je in het Koptisch schrift al wat Griekse letters!

Op deze webpagina en tijdens onze trainingen en workshops behandelen we voornamelijk het Middel-Egyptisch, omdat daar het meest te leren valt. Deze taal wordt gezien als de klassieke taal en de teksten die we hebben gevonden lopen vanaf het Middenrijk helemaal tot aan de Ptolemaeën Tijd.

Vraag-2

Zoek uit wat de Ptolemaeën Tijd is en welke periode dat was.

Wat zijn hiërogliefen?

Ga naar deze website van het Rijksmuseum van Oudheden (RMO).

• Lees de tekst die daar staat.

• Klik dan op de onderste link:
  
  
  

• ...en lees de tekst die verschijnt.

Vraag-3

Bekijk de 24 medeklinkers. We noemen ze ook wel éénlettertekens.
Welke van onze medeklinkers mis je in dit lijstje?

Je mist onder andere de letter 'L'.  In het Middel-Egyptisch werd daar meestal de letter
  r  voor gebruikt. In de Ptolemaeën Tijd werd voor niet-Egyptische woorden het teken voor de letter 'L' gebruikt. 



Op verschillende websites kun je je naam in hiërogliefen schrijven, zoals hier en hier .

Maar als je kijkt naar het alfabet op deze sites, zie je dat ze best veel verschillen. Dat komt omdat de Egyptenaren niet werkten met letters zoals wij, maar met tekeningen (hiërogliefen) die bepaalde klanken voorstellen.  We kunnen deze klanken niet allemaal goed omzetten naar letters van ons alfabet. Gevolg:  iedereen verzint maar wat  op de websites en je weet niet meer welke website nu het beste is.

Daarom hebben we met enkele Nederlandse egyptedeskundigen afgespraken gemaakt hoe het hiërogliefen-alfabet eruit moet zien.  Het resultaat zie je hiernaast. Klik op het plaatje om het alfabet te downloaden of beter te bekijken. Het document is gemaakt door Hans van den Berg en Yolanda Zwaan. Wil je zelf je naam in Hiërogliefen schrijven met behulp van het lijstje hiernaast? Daarvoor hebben we zelf een programmaatje gemaakt. Klik hier om dat te downloaden.

Hiernaast zie je dus de klanktekens die wij met één letter kunnen schrijven. Maar ze hadden ook tekens voor klanken die wij met 2,3 of zelfs 4 letters moeten opschrijven om die klank te kunnen schrijven in ons schrift. Voorbeelden:

Tweelettertekens:

  Schrijf je in onze taal als: "pr" en klinkt als "per".   (Betekenis: "Huis")

  Schrijf je in onze taal als: "sn" en klinkt als "sen".   (Betekenis: "Broer")

Drielettertekens:

Schrijf je in onze taal als:"nfr" en klinkt als "neffer". (Betekenis: "goed, mooi")

  Schrijf je in onze taal als: "^c nh" en klinkt als "anch" (Betekenis: "leven")

Je begrijpt nu hopenlijk dat het gewoon niet mogelijk is om de losse letters van je naam  te vertalen naar een bijhorend hiëroglief. Het alfabet hiernaast werkt best aardig en het is best gaaf om je naam te schrijven in hiërogliefen. Maar helemaal klopt het dus niet.  

Als je meer wilt leren over hoe het werkelijk in elkaar zit, raden wij je aan om alleen deze lijst met eenlettertekens te gebruiken die je net hebt gezien op de website van het RMO. Ze staan hier als apart plaatje zodat je ze makkelijk kunt afdrukken. Als je ze uit je hoofd leert, wordt het wat makkelijker als je het hiërogliefenschrift verder gaat leren.

Je eerste woord lezen!

• Ga terug naar de website van het RMO en klik op de bovenste link in de cirkel, of klik meteen hier. Lees de tekst in dit venster en beantwoord de volgende vragen:

Vraag-4

Bekijk de foto hiernaast. Moet je hier van links naar rechts of van rechts naar links lezen. Waarom?

Vraag-5

Pak je uitgeprinte alfabet van het RMO erbij en probeer op te schrijven wat er staat. Tip: het waterlijntje staat boven de 3 andere tekens en wordt daarom eerder uitgesproken.

Het teken wat rechts staat, komt niet voor in je alfabet. Het is hier dan ook geen beeld- of klankteken.

Vraag-6

Wat is het dan wel?

Het teken stelt de jakhalsgod 'Anoebis' voor. Daar heb je vast wel eens van gehoord, zeker na deze tv-serie.

Wij zeggen "Anoebis", maar de oude Egyptenaren zeiden: "Inepoe"

• Vergelijk deze uitspraak met je antwoord bij vraag 5...
  

Gefeliciteerd! Je hebt zojuist je eerste hiërogliefentekst vertaald!